نقش تغذیه در درمان اسهال کودک

اگر کودک شما دچار اسهال شده است، ممکن است مدفوع او رنگ‌های مختلفی داشته باشد. مدفوع سبز به طور طبیعی برای نوزادانی است که فقط از شیر مادرشان تغذیه می‌کنند. کمبود غذا نیز ممکن است سبب سبز شدن رنگ مدفوع در کودکان نوپا شود. کودکان نوپایی که رنگ اسهال‌شان سبز است باید مقدار زیادی مایعات ساده بنوشند.

اسهال کودکان نوپا از مدفوع طبیعی شل‌تر و آبکی‌تر است. همچنین ممکن است بیش‌تر از حد معمول رخ بدهد. اگر کودک‌تان دچار بی‌حالی یا درد شدید در شکم شد، اسهالش زیادی طول کشید، یا خون در مدفوع او دیدید، بلافاصله باید با پزشک تماس بگیرید. با این حال، شما می‌توانید اسهال خفیف را خودتان در خانه مدیریت کنید.

حتما کودک استراحت مناسب داشته باشئ

اسهال کودکان می‌تواند به خاطر عفونت ویروسی یا باکتریایی باشد. پس برای این که درمان سریعی کرده باشید آنتی بیوتیک به خورد کودک خود ندهید. بدن برای خود ترمیمی در چنین بیماری‌هایی به زمان نیاز دارد. مراقب خوراک کودک‌تان باشید و سعی کنید استراحت کامل داشته باشد تا آن که حال بهتری پیدا کند.

به یاد داشته باشید اگر اسهال برای بیش از ۳-۴ روز ادامه پیدا کرد و یا دچار علائم حاد کمبود آب شد حتما به پزشک مراجعه کنید.

مراقب کمبود آب بدن کودک باشید

کم آب شدن بدن یکی از عوارض اصلی اسهال است. برای جلوگیری از آن، شما باید مایعات سبک به کودک‌تان بدهید نوشیدنی‌هایی مثل آب گوشت رقیق، آب انگور سفید و آب. اگر کودک شما در سنی است که از شیر مادر تغذیه می‌کند، باید به طور مرتب شیر بخورد. برای جلوگیری از کم شدن الکترولیت بدن کودک، می‌توانید نوشیدنی الکترولیتی به کودک‌تان بدهید. از دادن نوشیدنی‌های شیرین به کودک باید پرهیز کنید، زیرا اسهال ممکن است بدتر شود.

رژیم غذایی

بنا به گفته‌ی آکادمی امریکایی کودکان، رژیم برت* (BRAT) برای جلوگیری از اسهال کودکان نوپا مفید است. این رژیم غذایی شامل برنج، موز، نان تست و سیب زمینی است. معده‌ی نوزادان بسیار آسیب‌پذیر است. از آن‌جایی که این غذاها ملایم هستند، معده‌ی آنها را اذیت نمی‌کنند. پتاسیم موجود در موز برای کودک شما پس از دست و پنجه نرم کردن با اسهال مفید است. هنگامی که رژیم غذایی برَت را شروع می‌کنید، پس از گذشت فقط ۴۸ساعت می‌توانید دوباره میوه‌ها و سبزیجات را به رژیم غذایی آنها اضافه کنید. اگر فرزندتان به خوبی این غذاها را تحمل کرد، می‌توانید محصولات گوشتی و لبنی را نیز به او بدهید.

علاوه بر رژیم غذایی برت، همچنین می‌توانید ماست، سیب‌زمینی پخته شده، ماکارونی، هویج پخته‌شده، نان تست خشک و غیره را نیز به کودک نوپای خود بدهید. با این حال، باید به شدت از دادن غذاهای خاصی مانند شیر گاو، محصولات لبنی، به جز ماست، آب گلابی، آب سیب، هلو، زردآلو، آب گیلاس، گلابی، آلو، آلو خشک و نخود به کودک‌تان اجتناب کنید. آب سیب برای کودک نوپایی که مبتلا به اسهال خفیف هستند، مضر است. اما سس سیب خوب است، به این دلیل که سس سیب از کل میوه تهیه می‌شود. از سوی دیگر، آب سیب حاوی سوربیتول (قند طبیعی) است. سوربیتول می‌تواند باعث اسهال یا تشدید اسهال شود.

افزایش مصرف چربی و فیبر

اسهال کودکان نوپا یک نوع اسهال مزمن است و ممکن است برخی از کودکان نوپا را تحت تاثیر قرار دهد. در چنین مواردی، باید میزان چربی و فیبر را در رژیم غذایی آنها افزایش دهید. شما می‌توانید لوبیا، غلات، نان کامل، سبزیجات تازه، میوه‌ها و غیره را برای فرزندتان تهیه کنید.

موز

این میوه حاوی مقدار فراوانی از مواد مغذی ضروری است، بنابراین به عنوان غذای کاملی برای کودکان نوپا در نظر گرفته شده‌است. پتاسیم موجود در موز که یک الکترولیت ضروری است برای عضلات مفید است و شیمی خون کودک را تنظیم می‌کند. این میوه همچنین یک منبع غنی از روی، آهن، منیزیم، کلسیم، ویتامین C، ویتامین B۶ و ویتامین A است.

موز حاوی شیرینی طبیعی است، بنابراین کودکان آن را دوست دارند. موز همچنین می‌تواند برای فرزند شما انرژی زیادی فراهم کند که برای رشد و توسعه او مفید است. هرچند، موز نرسیده می‌تواند باعث یبوست شود، بنابراین باید از مصرف آن پرهیز کرد.

شما می‌توانید در هنگام بهبودی اسهال، به کودک‌تان موز بدهید، زیرا می‌تواند جای الکترولیت از دست رفته را بگیرد.

سیب‌زمینی

سیب‌زمینی نیز یک ماده‌ی غذایی موثر دیگر است که برای مبارزه با اسهال استفاده می‌شود. خوردن سیب‌زمینی آب‌پز برای بازیابی مواد مغذی از دست رفته مفید است. سیب‌زمینی همچنین معده‌ی تحریک‌شده را آرام می‌کند. با این حال، نباید سیب‌زمینی تند به کودک‌تان بدهید زیرا ممکن است مشکل او را بدتر کند.

برنج سفید

برنج سفید هم یک غذای عالی دیگر است که به درمان اسهال در کودکان نوپا کمک می‌کند. نشاسته‌ی موجود در برنج سفید بسیار زیاد است، بنابراین هضم آن بسیار آسان است. دقت کنید که باید برنج ساده‌ی سفید به کودک بدهید و از دادن برنج تند و ادویه‌دار به او پرهیز کنید.

شیر مادر

اگر بچه شیر می‌دهید پس بهتر است به این کار خود ادامه دهید. شیر مادر بهترین راه حل برای هیدراته نگه داشتن بدن کودک شما است در صورتی که زیر ۶ ماه باشد. در طول دوره‌ی اسهال کودک، می‌توانید دفعات شیردهی را افزایش دهید.

اگر نوزاد شما صرفا از شیر مادر تغذیه می‌کند پس باید خودتان از مصرف خوارکی‌های چرب، پر ادویه، و محصولات لبنی که اسهال کودک را شدیدتر می‌کنند خودداری کنید.

استفاده از پودر او آر اس (ORS)

به کودک خود مایعات فراوان بدهید. کودکان سریع‌تر از بزرگسالان آب بدن‌شان را از دست می‌دهند. به کودک خود او آر اس (نمک‌های آبرسانی خوراکی) بخورانید. او آر اس ترکیبی خاص از نمک‌های خشک است که با آب سالم مخلوط شده‌ است. نمک‌های آبرسانی خوراکی می‌توانند به جبران آب از دست رفته به خاطر اسهال نیز کمک کنند. می‌توانید کیسه‌های نمک آبرسانی خوراکی را از بازار بخرید یا خودتان در خانه آن‌ را درست کنید.

این کارآمدترین و مقرون به صرفه‌ترین راه کنترل و درمان اسهال کودکان است.

مواد تشکیل دهنده: ۶ قاشق چایخوری شکر – یک دوم قاشق چایخوری نمک – یک لیتر آب تصفیه شده.

طرز تهیه: شکر و نمک را در آب حل کنید. این محلول را هر دو ساعت یک بار به کودکتان بنوشانید.

آب انار

در فواصل زمانی منظم به کودکتان آب انار بدهید. این کار به احیاء مجدد آب بدن کودک کمک خواهد کرد. دانه‌های انار را با مخلوط کن خرد کنید و آب آن را بگیرید. اگر فکر می‌کنید آب آن برای نوزاد کوچک شما بیش از حد سنگین است پس آن را با آب مخلوط کنید و بعد به کودکتان بخورانید.

آب پنیر

آب پنیر به درمان اسهال کمک می‌کند. به کودکتان آب پنیر تازه به همراه دانه‌ی زیره‌ی سبز/ پودر زیره بدهید. یا می‌توانید نصف قاشق چایخوری شکر و کمی نمک به آن اضافه کنید و به کودکتان بخورانید.

پوره‌ی سیب

وجود پکتین (ژلاتین گیاهی)‌ در پوره‌ی سیب اختلال حرکات روده را درمان و به سفت شدن مدفوع کمک می‌کند.

طرز تهیه‌ی پوره‌ی سیب به قرار زیر است‌:

یک عدد سیب را بشویید، پوست بکنید، و به قطعات کوچک خرد کنید. قطعه‌های ریز سیب و ۱ لیوان آب را در یک قابلمه‌ی کوچک روی هم بریزید و بگذارید روی حرارت کم به مدت ۱۰ دقیقه بجوشد. وقتی سیب نرم شد، شعله را خاموش کنید و بگذارید ظرف سیب سرد شود. می‌توانید آن را با قاشق یا چنگال له کنید و به کودک خود بدهید.

آب برنج

هنگامی که کودک شما به اسهال مبتلا می‌شود به او آب برنج بنوشانید. این قلم که در بسیاری از آشپزخانه‌ها یافت می‌شود، منبع خوبی از پروتئین، ویتامین، کلسیم، و نشاسته است.

مواد تشکیل دهنده: ۱ قاشق غذاخوری برنج – ۱ لیوان آب

طرز تهیه: ابتدا، برنج را با آب بشویید. وقتی که خوب شسته شد برنج را در آب بجوشانید. تا زمانی که نرم می‌شود به پختن آن ادامه دهید. حالا، برنج را کمی بکوبید و داخل صافی بریزید. آبی که از آن خارج می‌شود را به کودک خود بنوشانید.

آب ماش

مواد لازم: ۱ قاشق غذاخوری ماش (بدون پوست) – کمی زردچوبه – ۱ لیوان آب

دستورالعمل: ماش را با کمی پودر زردچوبه و آب بجوشانید. وقتی پخته شد، با صافی آن را آبکشی کنید تا آب رقیق ماش از آن استخراج شود. بعد آن را به کودک خود بدهید.

آب دوغ

آب دوغ در تسکین سیستم گوارشی بسیار موثر است و توانایی مبارزه با باکتری‌ها و میکروب‌ها را دارد. شما می‌توانید کمی نمک و پودر فلفل سیاه یا پودر زیره به آن اضافه کنید و خوب هم بزنید.

آب هویج

در طول دوره‌ی اسهال، هویج منبع عالی برای تامین انرژی است. کافی است هویج را بجوشانید/بخار پز کنید و از آن پوره درست کنید. این پوره را یک یا دو بار در روز به کودک‌تان بخورانید. اگر کودک شما ۱ ساله است پس نیازی به پوره کردن هویج نیست.

عسل

اگر کودک شما ۱ ساله است پس می‌توانید به او یک قاشق چایخوری عسل و آب سرد بدهید. این از قدیم‌الایام شایع بوده است که عسل مصرف شده به همراه آب سرد به درمان اسهال کمک می‌کند.

اجتناب از فراورده‌های لبنی

از مصرف شیر یا فراوردهای لبنی به مدت سه یا چهار روز اجتناب کنید تا زمانی که اسهال نوزاد بند بیاید. روده‌ها قادر نخواهند بود شیر و فراورده‌های لبنی را در زمان اسهال هضم کنند و مصرف آن‌ها به تشدید اسهال منجر خواهد شد.

از محصولاتی مانند پنیر، شیر، کره، مارگارین، پودر شیر یا هر چیزی که با شیر تهیه‌ می‌شود خودداری کنید. در خلال این مدت به هیچ وجه به بچه شیر گاو ندهید.

گردو

گردو نیز یک راه دیگر برای درمان اسهال کودکان است که بسیاری از والدین از آن استفاده می‌کنند. برای این کار، باید مغز گردو را آسیاب، با آب مخلوط و از آن خمیر درست کنید. حالا این خمیر را روی ناف کودک‌تان بگذارید تا اسهال او درمان شود.

آب لیمو

لیمو خواص ضد التهابی، ضد باکتریایی و ضد ویروسی دارد که به درمان اسهال کودکان و همچنین بزرگسالان کمک می‌کند. لیمو به تسکین ناراحتی معده و همچنین تعادل pH بدن نیز کمک می‌کند. به کودک‌تان ۴-۵ بار در روز ۱ قاشق آب لیمو بدهید تا اسهالش بند بیاید. می‌توانید کمی نمک هم به آن اضافه کنید.

نعناع، عسل و لیمو

برگ نعناع، خواص ضد باکتریایی دارد. خوردن آب نعناع در دوره‌ی اسهال به درمان آن کمک می‌کند. برگ نعناع برای سیستم گوارش نیز خوب و مفید است.

برای انجام این درمان، لازم است از برگ‌های تازه‌ی نعناع ۱ قاشق چایخوری آب بگیرید. حالا ۱ قاشق چایخوری عسل و چند قطره آب لیموی تازه به آن اضافه کنید. خوب آن را هم بزنید. این آب را ۲ یا ۳ بار در روز به کودک خود بدهید تا ناراحتی معده‌اش برطرف شود.

منابع سایتآرگا _ نورین بلاگ _ روزانه _ پزشکان بدون مرز _دانشنامه اسلامی _ تاپ ناز _ پرشین وی _ایرنا _ بیتوته

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا