اشتراک گذاری در facebook
اشتراک گذاری در twitter
اشتراک گذاری در whatsapp
اشتراک گذاری در telegram

متخصصان نسبت به مصرف خودسرانه وطولانی مدت داروهای مسكن هشدار می دهند

متخصصان نسبت به مصرف خودسرانه وطولانی مدت داروهای مسكن هشدار می دهند .

 

به كارگیری وسایل مدرن در زندگی روزمره یا محل كار باعث كاهش میزان فعالیت و كم تحركی افراد شده است. این عامل در كنار نداشتن تغذیه مناسب و ورزش، موجب بروز دردهایی مزمن می شود كه افراد را به جای تغییر دادن برنامه های روزانه و تمرین های ورزشی به سوی خوردن داروهای مسكن می كشاند.
میزان مصرف داروهای مسكن در میان مردم جهان بالا است. در كشور ما نیز با توجه به این كه مردم خودبه خود آشنایی بیشتری با این دسته از داروها پیدا كرده اند، خودسرانه و با كوچك ترین نشانه ای از درد به داروخانه مراجعه كرده و از آن استفاده می كنند. دكتر منظومه شمسی میمندی، داروساز و عضو هیأت علمی دانشگاه كرمان، درمان درد را یكی از اولین وظایف پزشك و داروساز می داند و می گوید: تسكین درد، مهم ترین حقوق هر بیماری است ولی استفاده نادرست و نابجا از داروها نیز می تواند خطرناك باشد بطوری كه مصرف زیاد برخی از مسكن ها باعث رقیق شدن خون و خونریزی می شود.
● انواع داروهای مسكن
وی در معرفی این دسته از داروها می گوید: یك دسته از داروهای مسكن را ضدالتهاب های غیراستروئیدی تشكیل می دهند كه به انواع قوی و ضعیف تقسیم می شوند.
داروهایی مانند ایندومتاسین و دیكلوفناك از انواع قوی تر و استامینوفن، آسپیرین و مفنامیك اسید از انواع ضعیف آن هستند كه عوارض جانبی آنها نیز متفاوت است.
دسته دیگر از انواع مسكن ها، ضدالتهاب های استروئیدی هستند كه كورتون نام دارند و در شرایطی مانند التهاب و درد شدید تجویز می شوند مانند بتامتازون. گروه دیگر ضددردهای مخدر نام دارند كه شامل مرفین و كدئین هستند. كدئین نیز یك ماده مخدر است كه برای تخفیف درد روی سیستم اعصاب مركزی یعنی مغز و نخاع اثر كرده و درد را كاهش می دهد. این گروه از داروها به دلیل جلوگیری از تولید پروستاگلاندین ها سبب كاهش درد می شوند.
پروستاگلاندین ها موادی هستند كه بطور طبیعی در بدن وجود دارند و سبب تحریك انتهای اعصاب و به وجود آمدن احساس درد در انسان می شوند.
دكتر سیف الرضا شهابی، مسئول روابط عمومی انجمن داروسازان ایران، به دلیل وجود عوارض جانبی زیاد در مسكن ها توصیه می كند مردم تا حد امكان از مصرف داروهای مسكن خودداری كنند و در موارد شدید نیز با تجویز پزشك از آن استفاده كنند. وی از عوارض جانبی داروهای مسكن، زخم معده و نارسایی كلیه را معرفی می كند و می گوید: برای كاهش عوارض ناشی از آنها، باید از استفاده طولانی مدت مسكن ها خودداری كرد و هنگام مصرف آنها را با معده خالی نخورد. همچنین لازم است آب و یا آشامیدنی های زیادی با آنها نوشید تا در كلیه ها رسوب نكرده و بطور كامل از طریق ادرار دفع شوند.
دكتر شهابی، مصرف داروهای خوراكی مسكن را برای افرادی كه از بیماری زخم معده رنج می برند، مضر می داند و می گوید: این دسته از داروها بر مخاط معده تأثیر می گذارند و باعث تشدید زخم در معده می شوند بنابراین توصیه می شود در صورت لزوم از انواع تزریقی آنها استفاده شود.
● تداخل دارویی
داروهای مسكن نیز ممكن است با برخی از داروها تداخل داشته باشد و سبب بروز برخی از واكنش های شدید در بدن شوند. حتی مصرف برخی از غذاها و نوشیدنی ها نیز سبب بروز چنین واكنشی می شود بنابراین با خواندن راهنمای استفاده از دارو و مشورت با پزشك می توان این واكنش را به كمترین میزان ممكن رسانید. دكتر میمندی در این مورد می افزاید: تداخل بین داروها می تواند باعث بروز عوارض خفیف، شدید و حتی مرگ شود. پس از آن كه تزریق داروهایی مانند دیكلوفناك و پیروكسیكام به دلیل مشاهده چند مورد فلج، ممنوع شد، داروهای جدیدی به بازار آمد. یكی از آنها ترامادول است كه ضددرد و شبه مخدری است كه برای دردهای شدید و حتی میگرن استفاده می شود. در صورتی كه این دارو بدون تجویز و مشورت پزشك استفاده شود، ممكن است عوارض جانبی خطرناكی داشته باشد. به عنوان مثال دیده شده است اگر فردی همزمان با مصرف ترامادول از داروهای ضدافسردگی مانند فلوكساتین نیز استفاده كند امكان بروز تشنج و حتی مرگ در او وجود دارد.
● مسمومیت
استفاده طولانی مدت و بیش از نیاز بدن از هر دارویی از جمله مسكن ها می تواند باعث بروز مسمومیت در افراد شود كه ممكن است با علائمی مانند سردرد، سرگیجه، تهوع و استفراغ ظاهر شود.
دكتر شهابی در این باره اظهار می كند: علائم ناشی از مسمومیت با مسكن ها ممكن است در بدن ظاهر شود، ولی فرد متوجه آن نباشد و در مراحل پیشرفته در حالی متوجه آن شود كه دیگر قابل درمان نیست. در هر صورت در وهله اول باید از مصرف زیاد مسكن ها خودداری كرده و در صورت مشاهده تغییراتی در بدن مصرف آن را قطع و به پزشك مراجعه شود.
● عوارض جانبی
عارضه جانبی و اصلی این دسته از داروها، مشكلات گوارشی است كه می تواند از یك ناراحتی ساده معده تا خونریزی های گوارشی باشد. هر چه مقدار مصرف این داروها و طول دوره درمان با آنها بیشتر باشد، احتمال بروز خونریزی های گوارشی بیشتر خواهد بود. دكتر غلامرضا سپهری، عضو هیأت علمی دانشگاه كرمان از دیگر عوارض جانبی این داروها را آسیب های كلیوی بیان می كند كه از یك التهاب قابل برگشت ساده كلیه تا آسیب های پایدار جدی می تواند متغیر باشد و در افراد سالمند و كسانی كه زمینه بیماری های كلیوی و زخم معده دارند، بیشتر است. از جمله عوارض دیگر مسكن ها بالا رفتن فشار خون و آسیب های كبدی است.
وی میزان مجاز مصرف استامینوفن ساده را در صورت وجود نیاز بدن سه تا چهار قرص در روز می داند و می گوید: حتی استامینوفن ساده نیز در صورت مصرف زیاد و مداوم، زیان آور است و در صورتی كه حاوی كدئین باشد، می تواند اعتیادآور نیز باشد زیرا كدئین ماده ای مخدر است.دیگر مسكن های پرمصرف مانند ایبوپروفن و مفنامیك اسید را نیز می توان در صورت لزوم روزانه سه تا چهار عدد مصرف كرد به شرط آنكه در فرد مشكل معده، كبد و یا كلیه وجود نداشته باشد در غیر این صورت باعث تشدید این بیماری ها خواهد شد. به گفته دكتر سپهری می توان از داروی جدیدی به نام سلكسیب كه عوارضی مانند زخم معده و سمیت كبدی كمتر دارد، استفاده كرد.
● دوران كودكی
از آنجا كه سوخت و ساز داروها در كودكان با بزرگسالان متفاوت است لذا باید دارو در كودكان بدرستی مصرف شود تا كمترین عارضه را برای آنان به همراه داشته باشد. دكتر سپهری در این باره توصیه می كند: بهتر است از دادن استامینوفن به بچه های زیر شش سال خودداری شود و در صورت لزوم با تجویز پزشك مصرف شود. همچنین به كودكانی كه دچار آنفلوآنزا، سرماخوردگی و یا آبله مرغان هستند، به صورت خودسرانه مسكن هایی مانند ایبوپروفن، آسپرین و ایندومتاسین ندهید زیرا خطر بروز سندرم ری وجود دارد. در این سندرم پس از بهبود سرماخوردگی كودك مبتلا به عوارض كبدی، تهوع و استفراغ می شود. این در حالی است كه استامینوفن چنین عوارضی را به دنبال ندارد.
● سنین بالا و سالخوردگان
از آنجایی كه اكثر سالخوردگان تحت درمان دارویی با تجویز پزشك هستند به دلیل وجود تداخل دارویی لازم است از داروهای مسكن با مشورت پزشك و یا حداقل پزشك داروساز استفاده شود.
● بارداری
در طول بارداری، بی ضررترین دارو برای تسكین درد، استامینوفن ساده است اما متخصصان توصیه می كنند بطور مرتب و طولانی مدت از این دارو استفاده نشود.
به گفته دكتر الهام امام جمعه، متخصص زنان، مصرف مسكن ها در بارداری مجاز نیست و در صورت لزوم، پزشك مسكن هایی را تجویز خواهد كرد كه از جفت عبور نكنند زیرا دیده شده است كه مصرف ضدالتهاب های غیراستروئیدی خصوصاً كمتر از ۳۴ هفته بارداری توسط زنان باردار می تواند باعث بسته شدن زودرس مجرای شریان ریوی در جنین و مشكلات قلبی – ریوی در وی شود. در واقع مجرای شریان ریوی جنین پس از تولد بسته خواهد شد كه در صورت مصرف این دسته از مسكن ها در بارداری، در زمان جنینی مسدود می شود.
دكتر امام جمعه می افزاید: از دیگر عوارض مصرف مسكن ها در بارداری، تولدهای دیررس است. همچنین مصرف مسكن ها می تواند در سیر طبیعی و فیزیولوژیك زایمان تداخل ایجاد كند.
● دوران شیردهی
مصرف استامینوفن و داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی مانند ایبوپروفن در دوران شیردهی به عنوان مسكن مجاز است و مشكلی ایجاد نمی كند، ولی در مورد مصرف دیگر داروهای مسكن و یا مصرف توأم آن با داروهای دیگر باید با پزشك مشورت شود.
ضمن این كه توصیه می شود در دوران شیردهی داروهای خوراكی پس از شیر دادن به نوزاد و یا قبل از خواب طولانی مدت نوزاد مصرف شود.

جوانه خانی
روزنامه ايران

منابع سایت

بخشی از محتویات سایت با توجه به اجازه نامه موجود در بخش کپی رایت سایت های زیر از این سایت ها جمع آوری شده است اگر محتوایی از سایت شما اینجا منتشر شده است و منبع ذکر نشده است به ما از طریق نظرات اطلاع دهید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *