فلبيت چيست ؟

به التهاب و گرفتگي سياهرگهاي بدن، فلبيت مي‏گويند كه مي‏تواند در اثر واريسهاي عمقي و سطحي پا، چاقي زياد، حاملگي، ايستادن‏هاي طولاني مدت اختلالات انعقادي بوجود آيد.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ،   فلبيت در واقع از خود لخته ‏هاي متعدد ايجاد مي‏كند و به قلب و مغز و ريه‏ها منتقل مي‏شودو ايجاد سكته قلبي و ريوي ناشي از آمبولي نمايد.ايجاد درد، تورم، گرمي و حساسيت ناحيه مربوط و سفتي مسير فلبيت و تغيير رنگ عروق مي‏توانند از علائم بيماري فلبيت باشند.

ترومومبوفلبیت به دو صورت بروز می کند:

۱ ترومومبوفلبیت سطحی

۲ ترومومبوفلبیت عمقی

علل بروز لخته در رگ ها و بروز ترومومبوفلبیت عمقی، شامل بی تحرکی، مصرف قرص های ضدبارداری، سرطان، و… هستند. بی تحرکی سرعت حرکت خون را در وریدها کاهش می دهد و همین مساله باعث کم شدن جریان خون در عضو فرد می شود.

وقتی جریان خون در ورید کند شود، لخته ایجاد خواهد شد، علایم این بیماری بسیار متفاوت هستند. گاهی بیمار با سردرد مراجعه می کند و گاهی با درد و تورم پاها (به خصوص پای چپ) و حتی گاهی با تنگی نفس. درد و تورم بیشتر در ساق پا خود را نشان می دهد که با حرکت عضو این حرکت تشدید می شود.ترومبوفلبیت در سیستم تخلیه وریدی مغزی، به صورت سردرد یا تهوع و استفراغ ناگهانی خود را نشان می دهد.

تشکیل لخته بیشتر وریدهای اندام تحتانی را درگیر می کند و ایجاد لخته های خونی در مسیر عروق خونی اندام ها، باعث اختلال جریان خون می شود و در نتیجه منجر به انسداد نسبی یا کامل عروق خونی خواهد شد. یکی از مهم ترین عوارض احتمالی ترومومبوفلبیت وریدهای عمقی، آمبولی ریوی است که به علت حرکت لخته خون در سیستم گردش خون و انتقال آن به دستگاه گردش خون ریوی به وجود می آید.

پیشگیری از آمبولی ریه مهم ترین دلیل درمان بیماران مبتلا به ترومومبوفلبیت وریدهای عمقی است.از علایم آمبولی ریوی، تنگی نفس و درد قفسه سینه است و با تنفس عمیق شدت درد افزایش می یابد.

بیمار برای تشخیص این بیماری بعد از مشاهده این علایم، باید به پزشک مراجعه کند تا معاینه شود. اگر لخته در ورید های سطحی تشکیل شده، جای نگرانی نیست اما اگر لخته در وریدهای عمقی بود، باید سونوگرافی داپلر رنگی انجام دهد تا لخته ها داخل وریدها تشخیص داده شوند.

اگر بیماری واقعا دچار ترومومبوفلبیت عمقی شد، باید چند روز در بیمارستان بستری و داروی ضدلخته تزریقی برای وی تجویز شود تا به بهبود کامل برسد و سپس چندماه داروی ضدلخته خوراکی مصرف کند.

مدت مصرف داروی ضدلخته خوراکی به محل تشکیل لخته و نظر پزشک بستگی دارد. بعد از ترخیص، استفاده مادام العمر از جوراب واریس ضروری است تا از عوارض ترومومبوفلبیت جلوگیری شود.این جوراب از ورم های مزمن ساق پای بیمار جلوگیری می کند. اگر از ورم ناشی از این عارضه جلوگیری نشود، به زخم های ساق پا منجر خواهد شد. براساس تشخیص پزشک، بیمار باید از ۳ ماه تا مادام العمر از داروهای ضدلخته خوراکی استفاده کند.

برای پیشگیری، پزشکان به هر بیماری که بستری می شود و خطر بروز لخته در او وجود دارد، داروی ضدلخته با دوز پایین تزریق می کنند اما متاسفانه باید اذعان کرد پزشکان ما به این نکته توجه نمی کنند.

میزان توجه برخی پزشکان به تجویز دارویی ضدلخته با دوز پایین کامل و کافی نیست و گاهی فراموش می شود دارو با دوز پایین برای بیمار تجویز شود

اگر سابقه فلبيت يا لخته ى خونى داريد، مطمئنا نبايد قرص هاى ضد باردارى مصرف كنيد؛ شيوع ترومبوفلبيت عمقى در كسانى كه قرص هاى ضد باردارى مصرف مى كنند 3 تا 4 برابر افراد عادى است. چنين درصد بالاى لخته خون در رگ هاى عمقى، در افراد دچار فلبيت سياهرگ هاى سطحى نيز، احتمال تكرار بيمارى را زياد مى كند.
از استراحت و گرما استفاده كنيد.

فلبيت سطحى را مى توان با بالا بردن پا و استفاده از گرماى مرطوب درمان كرد. طورى استراحت كنيد كه پا 10 تا 20 سانتى متر بالاتر از قلب قرار گيرد. به نظر مى رسد اين روش به تسريع التيام كمك مى كند. التهاب فلبيت سطحى معمولا ظرف يك هفته تا ده روز از بين مى رود؛ اگر چه ممكن است 3 تا 6 هفته نيز طول بكشد.
عوامل خطرزا را بشناسيد.

هنگامى كه به فلبيت مبتلا شديد، خطر ابتلاى دوباره در شما بالا مى رود. ميزان اين احتمال چقدر است؟ عمدتا بستگى به اين دارد كه بتوانيد چه عواملى را كنترل كنيد. به طور كلى جراحى يا استراحت طولانى در رختخواب، خطر ابتلاى دوباره را بالا مى برد.

اگر نتوانيد از استراحت طولانى در رختخواب به علت بيمارى با آسيب شديد، اجتناب كنيد و در صورتى كه پير و مستعد به اختلالات خون هستيد مى توانيد از بعضى خطرها نظير جراحى الكتريكى اجتناب كنيد. در مورد خطرهاى موجود با پزشك خود مشورت كنيد اما به ياد داشته باشيد كه بلند شدن از رختخواب و قدم زدن مى تواند از فلبيت بعد از جراحى جلوگيرى كند.

درباره ى آسپيرين تحقيق كنيد.

بعضى مطالعات نشان داده كه خاصيت رقيق كنندگى آسپيرين مى تواند با جلوگيرى از تشكيل سريع لخته شدن خون در افراد حساس به اين بيمارى، خطر ابتلا به فلبيت را كاهش دهد. اين مطالعات توصيه مى كند كه آسپيرين را قبل از دوره هاى استراحت طولانى، مسافرت و يا جراحى مصرف كنيد.

همه عوامل بالا گردش خون را كند مى كند و امكان تشكيل لخته خون را افزايش مى دهد. دكتر ديك مى گويد: من مطمئن نيستم كه آسپيرين، فرد را در برابر تشكيل لخته خون محافظت كند. اگر مى خواهيد از آسپيرين استفاده كنيد، ابتدا با پزشك خود مشورت كنيد.

به جاى مسافرت با ماشين، پياده روى كنيد.

آيا قصد داريد كه با ماشين سفر كنيد؟ اگر سابقه فلبيت داريد، مطمئن شويد كه چرخ هاى ماشين شما تنها وسيله ى حركتى تان نيست: نكته اصلى اين است كه بايد مرتبا بايستيد و ورزش كنيد؛ يك توقف در طول روز كافى نيست بلكه 4 تا 5 بار بايد توقف و مسافت هاى كوتاه ترى را پياده روى كنيد.

كارى كه شما بايد انجام دهيد، جلوگيرى از كندى جريان خونى است كه به علت ساكن بودن طولانى به وجود آمده است. در شرايطى كه جريان خون كند شود، استعداد لخته شدن دارد.

اگر چندين بار دچار فلبيت شده ايد و پزشك شما دليلى براى آن پيدا نكرده است، سيگار را ترك كنيد زيرا ممكن است بيمارى  “برگر” داشته باشيد كه هنوز به داخل سرخرگ ها حركت نكرده است.

بيمارى برگر با درد شديد و لخته خون، معمولا در پاها مشخص مى شود؛ اين بيمارى به طور مستقيم با سيگار كشيدن ارتباط دارد و تنها درمان آن ترك مصرف انواع تنباكو است. گاهى وقت ها برگر به صورت فلبيت شروع مى شود. امكان دارد برگر به طور اشتباهى به عنوان فلبيت تشخيص داده شود.

ورزش مخصوصا پياده روى باعث تخليه وريدها مى شود. تخليه وريدها مى تواند از عود بيمارى فلبيت جلوگيرى كند. تنها كارى كه شما مى توانيد انجام دهيد اين است كه با پياده روى از جمع شدن خون جلوگيرى كنيد.

اگر فلبيت داريد و به هر دليلى بايد در رختخواب بمانيد، پاى خود را چندين سانتى متر بالا بياوريد تا جريان خون را در وريدها افزايش دهيد.همچنين توصيه مى شود كه هر چه مى توانيد در رختخواب، ورزش كنيد.

بعضى از پزشكان پوشيدن جوراب هاى طبى را براى جلوگيرى از تكرار فلبيت توصيه مى كنند در حالى كه هيچ مدركى دال بر مؤثر بودن اين جوراب ها در جلوگيرى از فلبيت وجود ندارد. به نظر مى رسد كه اين جوراب ها، درد را تسكين مى دهند و احساس بهترى را در بعضى افراد به وجود مى آورند. بهترين توصيه؟ پس اگر احساس بهترى در شما ايجاد مى شود اين جوراب ها را بپوشيد.

اگر فلبيت درمان نشود، مى تواند با عفونى شدن، مرگ آور باشد. اگر علايم فلبيت، درد، قرمزى، حساسيت، خارش و تورم، همراه با تب بود و اين علايم تا يك هفته از بين نرفتند، بايد به پزشك خود مراجعه كنيد. اين علايم مى تواند نشانه ى عفونت باشد. پزشك شما مى تواند با آنتى بيوتيك آن را درمان كند.

يك مسافرت طولانى هوايى، می تواند موجب ترومبوز وريدهاى عميقى شود علل این موضوع ، فشار كابين، نبود تحرك، مصرف الكل می باشد.

در انتها همیشه به یاد داشته باشید که مسافرت هاى هوايى طولانى و يا زمينى و يا هر بى حركتى طولانى، مى تواند خطر ابتلا به ترومبوز را افزايش دهد.

با استفاده از جوراب الاستيكي واريس و بلند كردن دوره ‏اي پاها و ورزشهاي مناسب و برخي داروها و جراحي مي‏توان با توجه به نوع بيماري، به درمان و پيشگيري آن پرداخت.

منابع سایتآرگا _ نورین بلاگ _ روزانه _ پزشکان بدون مرز _دانشنامه اسلامی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا