سندرم dumping ( دامپینگ )

سندرم dumping  ( دامپینگ ) چیست ؟

سندرم dumping دسته ای از علائم و نشانه هایی است که اغلب اوقات در افرادی که جراحی برای برداشتن قسمتی یا همه معده ، یا در آنهایی که بیشتر معده آنها جهت کمک به کاهش وزن به وسیله جراحی بای پاس شده است.

همچنین موسوم به تخلیه سریع گوارشی نامیده میشود، سندرم dumping زمانی که محتویات هضم نشده معده شما منتقل یا به داخل روده کوچک شما خیلی سریع می افتد اتفاق می افتد . نشانه های شایع شامل دردهای پیچشی شکمی و تهوع است.

اغلب افراد با سندرم dumping علائم و نشانه ها را خیلی زود بعد از خوردن تجربه می کنند. در دیگر افراد، آنها ممکن است دیرتر اتفاق افتد – یک تا سه ساعت بعد از خوردن- و آنها میتوانند از ملایم تا متوسط یا شدید و ناتوان کننده باشند.

اغلب اوقات، این سندرم به خودی خود بدون هیچ درمان دارویی خوب میشوند، یا به وسیله تنظیم غذای بیمار. در موارد خیلی شدید این سندرم، شما ممکن است نیاز به دارو یا جراحی داشته باشید.

علائم و نشانه ها

وقتی علائم و نشانه ها در هنگام غذا خوردن یا در خلال 15 تا 30 دقیقه بعد از غذا اتفاق می افتد، ممکن است شامل موارد زیر باشد:

– تهوع

–  استفراغ

– دردهای شکمی، دل پیچه

–  گیجی، سبکی سر

–  باد کردن شکم، آروغ زدن

– خستگی و کوفتگی

– تپش قلب، سریع شدن ضربان قلب

وقتی علائم و نشانه ها دیرتر اتفاق می افتد، انها ممکن است شامل:

– عرق کردن

– ضعف، خستگی و کوفتگی

–  گیجی و سبکی سر

–  لرزیدن

– احساس اضطراب، بیقراری

– طپش قلب، سریع شدن ضربان قلب

– غش و ضعف

–  گیجی ذهنی

برخی افراد هم علائم و نشانه های زود و هم دیر را تجربه میکنند. وضعیت هایی مانند گیجی و طپش قلب میتواند هم در زود و هم دیر اتفاق افتد- و هم در هر دو. وقتی که مشکلات اتفاق می افتد هیچ مسئله ای نیست، هر چند که آنها میتوانند شدید باشند بعد از یک غذای سرشار از کربوهیدرات ها، بخصوص آنهایی که سرشار از قندهایی مانند سوکروز (شکر روی میز) یا فروکتوز(قند میوه ها) هستند.

برخی افراد قند خون آنها پایین می افتد(هیپوگلیسمی)، که در ارتباط با انسولین زیاد آزاد شده داخل خون به عنوان قسمتی از سندزم است. انسولین اثر بر بافتهای شما برای برداشتن قند موجود در خون میگذارد.

علل

در این سندرم، غذا و شیره های معده شما به طرف روده کوچک شما به صورتی نامنظم وسریعتر از طبیعی حرکت میکند.این روند تسریع شده اغلب در ارتباط با تغییرات در معده شما به خاطر ارتباط با جراحی است. برای مثال، وقتی مدخل (پیلور)بین معده و اولین قسمت روده کوچک(اثنی عشر) صدمه دیده یا در خلال جراحی برداشته شده، سندرم شکل میگیرد.

این سندرم در 15% افرادی که جراحی معده داشته اند شکل میگیرد. اغلب به صورت زیاد در یک تا شش ماه بعد از جراحی اتفاق می افتد، و هر چه بیشتر معده برداشته یا بای پاس(فرعی) شود، این وضعیت شدید تر است. گاه گاهی این وضعیت به صورت مزمن در می آید.

هورمون های معدی روده ای همچنین عقیده بر آن است که نقشی در این سرعت روند ایجاد میکنند.

عوامل خطر

چند نوع از جراحی معده خطر ایجاد این سندرم را بیشتر میکند. اینها عبارتند از:

–  برداشتن معدهGastrectomy  . که در این جراحی قسمتی یا همه معده برداشته میشود. معمولا شامل برداشتن دریچه پیلور نیز میشود.

–  Gastroenterostomy or gastrojejunostomy . که در این روش با جراحی معده مستقیما به روده کوچک در حدود 60 سانت آنطرف از پیلور مرتبط میشود، بنابراین پیلور را فرعیbypass میکنند. پزشکان این عمل را اغلب در افرادی که سرطان معده دارند انجام میدهند.

–  قطع عصب واگVagotomy  . در این روش عصب های معده قطع شده به منظور اینکه اسیدهای ساخته شده به وسیله معده کم شوند.

–  Fundoplication ، عملی است که اغلب در افرادی که دچار برگشت غذا از معده به مری هستند انجام میشود. آن شامل باند پیچی کردن قسمت بالایی معده در اطراف پایین مری جهت گذاشتن فشار که موجب کاهش برگشت محتویات معده به مری میشود. هرچندکه ، در موارد نادر برخی عصب ها به معده به صورت غیر عمدی در هنگام جراحی صدمه دیده و منجر به سندرم dumping میگردد.

–  بای پس معده(Roux-en-y operation) جراحی ، که اغلب در افرادی اتفاق می افتد که به صورت وحشت آوری چاق هستند. که در آن به صورت جراحی خلق معده ای کوچکتر میکنند که کوچکتر از معده دست نخورده است، به این معنی که فرد بیشتر قادر به خوردن به اندازه قبل نخواهد بود، و در نتیجه منجر به کاهش وزن خواهد شد.

اغلب بیماریهای زمینه ای همچنین ممکن است شما را بیشتر به این سندرم مستعد کند. این وضعیت ها شامل:

– دیابت

– بیماری برگشت غذا از معده به مریGERD ، که در آن محتویات معده به مری برگشت میکند.

–  سندرم زولینجر الیسونZollinger-Ellison syndrome  ، که موجب زخم معده شدید می شود.

بعلاوه استفاده از داروی متوکلوپرامید شانس شما را افزایش می دهد. این دارو اغلب برای راحت شدن از تهوع، استفراغ و سوزش معده توصیه میشود.

زمانی که باید در جستجوی توصیه پزشکی بود

با پزشک خود تماس بگیرید اگر علائم و نشانه های سندرم Dumping را دارید حتی اگر جراحی انجام نداده باشید. اگر پیش از این با این سندرم تشخیص داده شده اید، پزشک خود را مطلع کنید که درمان شما به چه خوبی کار میکند. وقتی که سندرم بدتر میشود با پزشک خود تماسی بگیرید.

چون تغذیه بد میتواند علائم و نشانه ها را بدتر کند، پزشک شما ممکن است شما را به یک متخصص تغذیه برای یک برنامه مناسب غذایی ارجاع دهد. راهنمایی های فراهم آورده شده توسط متخصص تغذیه عمدتا مهم است اگر شما مقدار زیادی وزن به علت این سندرم از دست داده باشید.

غربالگری و تشخیص

پزشک شما میتواند این سندرم را با گرفتن یک تاریخچه دقیق پزشکی و سپس با ارزیابی علائم و نشانه ها تشخیص دهد. اگر شما تحت عمل جراحی معده قرار گرفته اید، منجر به هدایت پزشک شما در تشخیص این سندرم میگردد.

چون کاهش قند خون اغلب در ارتباط با سندرم dumping است، پزشک شما ممکن است آزمایشی را برای اندازه گیری میزان قند خون شما در زمان حد بالای نشانه ها برای کمک به مشخص کردن تشخیص انجام دهد.

عوارض

در افراد با موارد شدید سندرم dumping ، کاهش وزن شدید و سو ء تغذیه ممکن است اتفاق افتد. برخی اوقات افرادی که مقدار زیادی از وزن خود را از دست میدهند ممکن است دچار ترس از خوردن شوند، که در ارتباط با ناراحتی سریع حرکت کردن غذای هضم نشده است. آنها همچنین ممکن است از فعالیت های بیرون از منزل پرهیز کنند به خاطر اینکه نزدیک به توالت و در دسترس آنها باشد. برخی مشکل با نگه داشتن شغل خود دارند به علت نشانه های مزمن آنها.

درمان

اغلب موارد این سندرم بدون هیچ درمانی بهبودی می یابد، نوعنا چند ماه تا حدود یک سال بعد از شروع علائم و نشانه ها. هرچند که، اگر آنها بخودی خود بهبودی نیابند- یا اگر شما میخواهید از نشانه ها زودتر از ظهور آنها خلاصی یابید- پزشک شما ممکن است توصیه به یک انتخاب یا بیشتر درمان برای آهسته کردن تخلیه معده شما کند. انتخاب های مدیریت سندرم dumping شامل تغییرات تغذیه ای ، داروها و جراحی است.

تغییرات تغذیه ای

تنظیم کردن غذای خود ممکن است نشانه ها را کاهش دهد.در اینجا برخی راهبردها که پزشک ممکن است توصیه کند آمده است:

– خوردن کمتر غذاها. سعی کنید 6 بار در روز به مقدار کم غذا بخورید تا اینکه 3 وعده به مقدار زیاد مصرف کنید.

–  از نوشیدن مایعات با غذا پرهیز کنید. مایعات را فقط بین غذاها بنوشید.

–  نحوه تهیه غذاها را تغییر دهید. غذاهایی را که کربوهیدرات کمتری دارند استفاده کنید. بخصوص، تمرکز بر غذایی که کربوهیدراتهای ساده کم مانند قند(که در شیرینی هایی مانند آب نبات، کلوچه و کیک یافت می شود) . برچسب روی غذاهای بسته بندی شده را قبل از خرید بخوانید، با این هدف که نه تنها از غذاهایی که در ترکیباتشان شکر استفاده شده دوری کنید ، بلکه از نام های جایگزین نیز برای قند ، مانند گلوکز، سوکروز، فروکتوز، دکستروز، عسل و شربت ذرت دوری کنید. شیرین کننده های صناعی جایگزین های قابل قبولی هستند.بیشتر در غذاهای خود پروتئین مصرف کنید، و خود را با غذاهای با فیبر بیشتر عادت دهید.

– مصرف پکتین را افزایش دهید. پکتین در اغلب میوه ها مانند هلو ، سیب و آلو و همینطور در برخی از مکمل های غذایی یافت میشود. آن میتواند جذب کربوهیدرات ها را در روده کوچک به تاخیر بیاندازد.

–  از غذاهای اسیدی دوری کنید. گوجه فرنگی و میوه های خانواده مرکبات برای برخی افراد هضم آن سخت تر است. 

– از شیوه های پخت کم چرب استفاده کنید. گوشت و دیگر غذا ها را با روش های کباب کردن، طبخ کردن، سیخ کشیدن تهیه نمایید.

–  به مقدار کافی ویتامین، آهن و کلسیم استفاده کنید. این مواد میتواند بیشتر مواقع در افرادی که تحت جراحی معده قرار میگیرند کاهش یابد. این موارد را با یک متخصص تغذیه در میان بگذارید.

– بعد از خوردن غذا دراز بکشید. این ممکن است حرکت غذا را به طرف روده ها آهسته کند.

حتی بعد از تغییرات غذایی ، شما ممکن است هنوز نشانه های شدید بیماری را تجربه کنید.

داروها

پزشک شما ممکن است توصیه به داروهایی برای آهسته کردن عبور غذا از معده بنماید، و علائم و نشانه ها را در ارتباط با سندرم فوق را از بین ببرد. این داروها اغلب مناسب برای افرادی که دارای علائم و نشانه های شدید هستند مناسب است ، و برای هر فردی کار آیی ندارد.

داروهایی که پزشکان اغلب تجویز میکنند عبارتند از:

– .Acarbose این دارو هضم کربوهیدرات ها را به تاخیر می اندازد. پزشکان این دارو را اغلب برای مدیریت دیابت نوع 2 استفاده میکنند، و همچنین یافته شده که در افراد ی که شروع  دیر هنگام با سندرم dumping دارند موثر است. عوارض جانبی ممکن است شامل عرق کردن ، سردرد، رنگ پریدگی، گرسنگی ناگهانی و ضعف است.

–  Octreotide(Sandostatin). این داروی ضد اسهال میتواند تخلیه غذای درون معده را به طرف روده به تاخیر بیاندازد. شما این دارو را با استفاده از تزریق زیر پوستی استفاده میکنید. با پزشک خود در مورد استفاده از این دارو حتما صحبت کنید و بهترین نقطه برای تزریق را نیز بپرسید. نوع های طولانی اثر این دارو نیز در دسترس است. چون این دارو دارای عوارض جانبی است مانند( اسهال ، مدفوع بزرگ، سنگ کیسه صفرا، دفع همراه با باد، باد کردن شکم) در برخی افراد، پزشکان توصیه به مصرف آن فقط برای افرادی که به دیگر داروها پاسخی نمی دهند میکنند.

جراحی

پزشکان از شیوه های جراحی متعددی برای درمان موارد شدید مقام به شیوه های محافظه کارانه استفاده میکنند. اغلب این شیوه ها تکنیک های تعمیری هستند، مانند باز سازی پیلور، یا آنها سعی بر  برعکس کردن عبور معده با جراحی بای پاس دارند.

پیشگیری

شما می توانید از این سندرم جلوگیری کنید. هرچند که اقداماتی مانند تنظیم غذا ممکن است موجب پیشگیری از عود مجدد نشانه ها و کم کردن شدت آنها کند.

منابع سایتآرگا _ نورین بلاگ _ روزانه _ پزشکان بدون مرز _دانشنامه اسلامی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا